Fatih Çelik

Bir önceki makalemiz JSF’a giriş niteliğinde bir makaleydi.Bu makalede ise JSF için kullanabileceğimiz ide ve sunucuları kısaca tanıttıktan sonra geliştirme ortamımızın kurulumunu gerçekleştireceğiz.

Java dünyasındaki araç bolluğu kendisini ide’ler konusunda da göstermektedir.Netbeans, JDeveloper, Intellij Idea ve tabikide Eclipse.Eclipse’in fazlasıyla gelişmiş plugin desteği sayesinde çok sayıda gelişmiş Eclipse türevi(Ibm Rad, MyEclipse, JBoss Tools…) bulunmaktadır. JSF projeleri için bazı üstadlardan öğrendiğim bilgiler ve kendi naçizane tecrübelerim ışığında Netbeans’in veya Eclipse üzerine kurulu JBoss Tools’un iyi bir seçim olabileceğini söyleyebilirim.Özellikle hızlı uygulama geliştirmek isteyenler için Netbeans’in visual editörü gerçekten iyi.Tabi bu şekilde görsel idelerle çalışmak esnekliğinizi(bu da büyük projeler için çok önemlidir) yitirmenize sebep olabilir.Elle kod yazmak başlangıçta zor gelsede zamanla faydasını göreceksiniz.Benim favori geliştirme ortamım ise Eclipse üzerine kurulu JBoss Tools.Biz bu tutorial serisinde kendi içerisinde Web Tools Platform(web projeleri geliştirebilmek için) plugini kurulu olarak gelen Eclipse kullanacağız.Saf Eclipse ile uygulama geliştirmek biraz zor gelebilir ancak temelleri öğretebilmek için bunun daha faydalı olacağını düşünüyorum.

Sunucu olarakta Apache Tomcat kullanacağız.Tomcat gibi bir servlet container yerine JBoss, Sun GlassFish veya Ibm Websphere gibi uygulama sunucuları kullanılabilir.Bu tarz uygulama sunucularının çok gelişmiş özellikleri bulunmakta ve büyük çapta projelerde, kurumsal firmaların kendi sunucularında kullanılmaktadır.Dolayısıyla bizim için bu tarz bir uygulama sunucusu gereksiz olacaktır.Ayrıca bireysel projeleriniz için de kesinlikle Tomcat kullanmalısınız, aksi taktirde web sitenizi bir hosting firmasında barındırabilmeniz imkansız olacaktır.

Not : Verdiğim ide ve sunucu örneklerinden Ibm Rad, MyEclipse ve Ibm Websphere paralı uygulamalardır.Diğerlerini internetten indirip bedava kullanabilirsiniz.

Ide’ler ve sunucular hakkında bu kısa girişten sonra asıl konumuza, geliştirme ortamının kurulumuna geçebiliriz.Eclipse Galileo, Apache Tomcat 6.0.20, JSF’nin 1.2(Sun Reference Implementation-Sun RI) sürümü kurulacaktır.

Kuruluma Giriş:

Öncelikli olarak bilgisayarınıza jdk kurulmuş olmalıdır.Bunun için internette yeterince döküman var zaten.Jdk’nın kurulumunu yaptıktan sonra aşağıdaki dosyaları indiriyoruz.

1. Eclipse : http://www.eclipse.org/downloads/ sayfasından Eclipse IDE for Java EE Developers dosyasını indirip bilgisayarımıza kaydediyoruz.An itibariyle Eclipse Galileo sürümü en son sürümdür ve anlatım onun üzerinden yapılmıştır ancak daha yeni veya daha eski bir sürümde de çok farklı olmayacaktır.
2. Apache Tomcat : http://tomcat.apache.org/download-60.cgi sayfasından aşağıda görüldüğü gibi, Tomcat 6.0′ın binary zip dosyasını indiriyoruz.
   
3. JSTL 1.2 : http://download.java.net/maven/1/jstl/jars/ sayfasından jstl-1.2.jar dosyasını bilgisayarımıza indiriyoruz.

Not : JSF için gerekli olan jar dosyalarını manuel olarak indirmeyip, proje oluşturma esnasında eclipse tarafından indirilip projeye eklenmesini sağlayacağız.

Programların Kurulması:

1. İndirmiş olduğumuz eclipse ve tomcat ziplerini istediğimiz, herhangi bir yere açıyoruz.Ben bu makale için C:\tutorial klasörünü kullanacağım.
2. İndirmiş olduğumuz jstl-1.2.jar dosyasını tomcat altında lib klasörüne kopyalıyoruz.

Tomcat’i Eclipse’e Tanıtma:

1. Açmış olduğumuz eclipse klasöründen eclipse.exe dosyasını çalıştırıyoruz.Eclipse ilk çalıştırma esnasında kaynak kodları, konfigürasyon dosyaları ve bazı kütüphane dosyalarını tutacağı bir çalışma dizini belirtmenizi ister.Benim için bu dizin C:\tutorial\workspace şeklinde.Siz yine istediğiniz yeri belirtebilirsiniz.Bunun ardıdan bizi Eclipse’in giriş sayfası karşılayacak.
   
2. Karşılama sayfasında Workbench‘e tıklayarak Eclipse’in ana ekranına giriş yapıyoruz.
   
3. En alt panelde Servers sekmesine geçiyoruz.Bu panelin içinde sağ tıklayıp New–>Server ‘ı tıklıyoruz.
4. Server seçeneklerinden Tomcat v6.0 Server‘ı seçip Next diyoruz.
   
5. Sonraki ekrandan Browse diyerek Tomcat dizinini gösteriyoruz.Benim için adres C:\tutorial\apache-tomcat-6.0.20 şeklinde.JRE’yi de jre6 olarak değiştirip Finish diyoruz.
   
6. Şu anda Servers paneline bakarsak Tomcat’in orda olduğunu görürüz.Çift tıklayarak Tomcat yapılandırma dosyasının açılmasını sağlıyoruz.Server Locations sekmesinden Use Tomcat installation‘u seçiyoruz.
   
7. Hemen ardından CTRL+S yaparak yaptığımız ayarların kaydedilmesini sağlıyoruz.Ardından bu sayfayı kapatabiliriz.
8. Servers panelinde Tomcat’e sağ tıklayıp Start diyoruz.
   
9. Server başladıktan sonra bir browserda http://localhost:8080/ adresine giriyoruz(Tomcat varsayılan olarak 8080 numaralı portu dinler ancak isterseniz bunu değiştirebilirsiniz).Eğer herhangi bir sorun çıkmadıysa şekildeki gibi bir ekran sizi karşılayacak.
   

Bu aşamadan sonra Tomcat üzerinde koşacak olan JSF projesi tanımlayabiliriz.

JSF Library’lerini indirmek Ve İlk JSF Örneği:

1. Eclipse ekranından, Project Explorer panelinin içine sağ tıklayıp New–>Project diyoruz.
   
2. Açılan sihirbazdan Web altından Dynamic Web Project‘i seçiyoruz.
   
3. Şimdiki adım çok önemli.Öncelikli olarak projeye bir isim vermeliyiz.Demo ismini veriyoruz.Target Runtime kısmı daha önce tanımladığımız server’a ayarlanmış olacaktır.Dynamic web module version’u 2.5 olarak seçiyoruz.Configuration’u da JavaServer Faces v1.2 Project olarak değiştirip next diyoruz.
   
4. Sonraki iki ekranı da next diyerek geçiyoruz.
5. Burası JSF library’lerini ekleyeceğimiz ekran.JSF Implementation Library alanında bulunan geniş metin alanının yanındaki dosya yükleme butonuna tıklıyoruz.
   
6. Kısa bir taramadan sonra aşağıdaki ekran gelecek.Biz Sun’ın referans implementasyonu ile çalışacağımız için JSF 1.2 (Sun RI)’yi seçip next diyoruz.
   
   Not: Download destination’da gördüğünüz gibi Eclipse indirdiği dosyaları workspace’imizin altındaki libraries klasörüne atıyor.Bir sonraki proje oluşturulduğunda tekrar aynı workspace’i kullanırsanız Eclipse bu sefer internetten indirmeyip direk olarak libraries klasöründen projeye ekleyecektir.Başka bir workspace oluşturmanız durumunda 5. adımda, indirme butonu yerine onun üstündeki renkli butona tıklayıp New butonuna tıklıyoruz.Açılan kutucuktan jsf-1.2 benzeri bir isim verip Ok diyoruz.Ardından Add JARs.. butonuna tıklayıp, indirmiş olduğumuz klasörden /mojarra-1.2_12-b01-FCS/lib yolunu izleyerek  jsf-api.jar ve jsf-impl.jar jarlarını ekleyip Ok diyoruz.Bu durumda da yine JSF jarlarını projeye eklemiş oluyoruz.
   
7. Sonraki adımda lisans anlaşmasını kabul ediyoruz ve finish diyoruz.Eclipse dosyaları internetten indirmeye başlıyor.
   
8. Sonraki ekrandan İnclude libraries with this application‘a da tik atıp finish diyoruz.Böylece JSF projemiz oluşturulmuş oluyor.
   
9. Tekrar Servers panelinde, Tomcat’a sağ tıklayıp Add And Remove.. diyoruz.Bu ekranda Tomcat üzerinde çalışan projeler görülebilir.Eğer oluşturduğmuz Demo projesi Available altında ise seçip Configured altına alıp, finish diyoruz.
   
10. Tekrar Servers panelinde Tomcat’e sağ tıklayıp Restart diyoruz.
11. Şu anda Projects panelinde oluşturduğumuz Demo adlı proje görünür durumda.Demo üzerinde sağ tıklayıp New–>JSP diyoruz.
12. Açılan ekranda WebContent‘in seçili olduğundan emin olalım ve dosya ismini de helloWorld olarak belirleyip Next diyoruz.
    
13. Bu ekrandanda JSF sayfamız için şablon olacak dosya yapısını seçmemiz gerekiyor.New JavaServer Faces (JSF) Page(html)‘i seçip (en üstteki) finish diyoruz.
    
14. Açılan dosyada, <f:view> </f:view> arasına <h:outputText>hello world </h:outputText> kodunu yapıştırıp, kaydediyoruz.
15. Servers panelinde Tomcat’e sağ tıklayıp Publish dememiz yeterli, ancak hatalardan temizlenmesi için Publish yerine Clean.. yapmamız daha iyi olacaktır.Sonrada Publish yapıyoruz ve bowser’ımızda http://localhost:8080/Demo/helloWorld.jsf adresine gidiyoruz.Eğer sizde aşağıdaki ekranı görüyorsanız geliştirme ortamınız sorunsuz bir şekilde kurulmuş demektir.
    

Geliştirme ortamının kurulumunu da gerçekleştirdiğimize göre artık yavaş yavaş JSF’nin derinliklerine doğru yol alabiliriz.Bir sonraki makalede görüşmek üzere.